Tê bì cánh tay, bàn tay: khi nào có thể liên quan vùng cổ và khi nào cần đi khám?
Tê tay không phải lúc nào cũng do cổ. Nhận biết dấu hiệu cần khám hoặc cấp cứu, và vì sao không nên tự kéo giãn khi chưa rõ nguyên nhân.

Tê cánh tay hay bàn tay có nhiều nguyên nhân; không phải cứ tê là do cột sống cổ. Một cơn tê thoáng qua sau khi tì lên tay khác với tình trạng tê dai dẳng, tái diễn hoặc kèm yếu. Điều quan trọng là biết khi nào không nên tự tập và khi nào cần được đánh giá.
Dấu hiệu cần xử trí trước khi nghĩ tới bài tập
- Gọi cấp cứu ngay nếu mới xuất hiện tê hoặc yếu đột ngột ở một bên mặt, tay hoặc chân, nhất là khi có méo miệng, khó nói, khó nhìn hay mất thăng bằng. Đừng đợi xem có tự hết hay không.
- Cần được đánh giá khẩn nếu tay yếu mới xuất hiện hoặc tăng lên, bạn thường xuyên làm rơi đồ hoặc đang có thay đổi rõ về đi lại, giữ thăng bằng, đặc biệt nếu các dấu hiệu đi cùng tê hoặc đau cổ.
- Hẹn khám nếu tê không hết, lặp lại, thường đánh thức bạn hoặc làm khó sinh hoạt. Đừng thử các tư thế gây tê để đoán nguyên nhân.
Vùng cổ có thể liên quan như thế nào?
Trong cấu tạo thường gặp, các nhánh trước của dây thần kinh sống từ C5 đến T1 hợp thành đám rối cánh tay, rồi các dây thần kinh đi xuống vai và chi trên. Rễ thần kinh ở cổ bị kích thích có thể đi kèm đau lan, tê hoặc yếu tay. Nhưng dây thần kinh cũng có thể bị kích thích ở vị trí khác, chẳng hạn khuỷu tay hoặc cổ tay. Chỉ nhìn vị trí tê không đủ để xác định nơi xảy ra vấn đề.

Nếu cơn tê thoáng qua đã hết
Đổi chỗ tì tay, để cẳng tay nghỉ trên bàn hoặc đệm mềm và giữ cổ tay ở vị trí dễ chịu. Nếu muốn cử động, chỉ chọn vài chuyển động vai nhẹ với tay thả lỏng, không nín thở. Dừng nếu tê trở lại. Đây là cách giảm khó chịu khi nghỉ, không phải bài điều trị chèn ép thần kinh.

Nếu đang tê hoặc chưa biết nguyên nhân, đừng cố mở ngực sâu ở khung cửa, kéo cổ bằng tay, tự trượt dây thần kinh hay chống bằng đầu hoặc vai. Một bài tập gây tê không phải dấu hiệu bài đó đang có tác dụng. Khi đã được đánh giá, hãy theo bài và mức vận động phù hợp với nguyên nhân của mình.

Nguồn tham khảo
- NHS: Tê râm ran, khi nào cần hỏi chuyên môn: https://www.nhs.uk/symptoms/pins-and-needles/
- NHS Norfolk and Waveney: Triệu chứng khi rễ thần kinh cổ bị kích thích: https://norfolkandwaveneycommunityhealth.nhs.uk/msk/self-help/neck/cervical-radiculopathy/
- Leicestershire NHS: Các dấu hiệu cần đánh giá ở người đau cổ: https://www.leicspart.nhs.uk/msk-physiotherapy-resources-getting-started/spinal/neck/
- CDC: Dấu hiệu đột quỵ: https://www.cdc.gov/stroke/signs-symptoms/