16/11/2026 · ≈ 2 phút đọc

Hệ thần kinh tự chủ và yoga: thư giãn mà không cần “bật công tắc”

Hiểu hệ thần kinh tự chủ và thử một khoảng nghỉ yoga nhẹ; không cần bịt mũi, nín thở hay đo mức stress qua cảm giác.

Hệ thần kinh tự chủ và yoga: thư giãn mà không cần “bật công tắc”

Sau một ngày nhiều việc, một buổi yoga nhẹ có thể là khoảng nghỉ dễ chịu. Điều đó không có nghĩa bạn phải làm đúng một kỹ thuật để “bật” trạng thái bình tĩnh. Nếu tập làm bạn bồn chồn hơn, đổi cách nghỉ cũng được.

Hệ thần kinh tự chủ không phải hai công tắc

Hệ thần kinh tự chủ tham gia điều hòa nhịp tim, tiêu hóa và nhiều việc cơ thể tự thực hiện. Nhánh giao cảm và phó giao cảm cùng điều chỉnh theo hoàn cảnh. Dây thần kinh phế vị là một phần của hệ phó giao cảm, đi từ thân não xuống ngực và bụng. Cảm thấy thư giãn không cho biết chắc hoạt động của từng nhánh, nồng độ cortisol hay nhịp tim đã thay đổi bao nhiêu.

Hệ thần kinh tự chủ gồm nhiều đường liên lạc; dây phế vị chỉ là một phần.
Hệ thần kinh tự chủ gồm nhiều đường liên lạc; dây phế vị chỉ là một phần.

Tạo một quãng nghỉ không gắng sức

Ngồi trên ghế, đặt chân xuống sàn. Hãy nhìn một vật trước mặt rồi để ý điểm chân chạm đất. Thở theo nhịp tự nhiên, không nhất thiết đếm, thở luân phiên hay bịt mũi. Nếu để ý hơi thở làm bạn căng hơn, mở mắt và hướng sự chú ý ra bên ngoài.

Ngồi tựa, hai chân chạm sàn và thở bình thường; không cần bịt mũi.
Ngồi tựa, hai chân chạm sàn và thở bình thường; không cần bịt mũi.

Bạn cũng có thể nằm ngửa với gối dưới hai gối nếu thấy dễ chịu. Khi đứng dậy, nghiêng người sang bên, dừng một chốc rồi chống tay ngồi lên trong tầm dễ chịu. Nếu hay chóng mặt khi đổi tư thế, có thể chọn ngồi nghỉ ngay từ đầu.

Chuyển từ nằm sang ngồi qua tư thế nằm nghiêng, không vội bật dậy.
Chuyển từ nằm sang ngồi qua tư thế nằm nghiêng, không vội bật dậy.

Một số nghiên cứu ghi nhận yoga có thể giúp giảm căng thẳng tự cảm nhận, nhưng tác dụng khác nhau theo cách tập và từng người. Nếu căng thẳng kéo dài và ảnh hưởng đến ngủ, ăn, công việc hoặc sinh hoạt, hãy trao đổi với chuyên môn. Đau ngực, ngất hay khó thở dữ dội mới xuất hiện không nên được quy ngay cho stress.

Nguồn tham khảo

  • NIH/NCCIH: Yoga, lợi ích và an toàn: https://www.nccih.nih.gov/health/yoga-effectiveness-and-safety
  • WHO: Các cách ứng phó với căng thẳng: https://www.who.int/publications-detail-redirect/9789240003927
Chia sẻ
Đăng ngày 16/11/2026 · Tác giả: Ngọc Linh
Cần hướng dẫn cụ thể cho tình trạng của bạn? Nhắn Zalo Xem khoá học