15/11/2026 · ≈ 2 phút đọc

Thở luân phiên (Nadi Shodhana): cách thử nhẹ, không nín hơi

Hiểu giới hạn bằng chứng về thở luân phiên và hệ thần kinh tự chủ; nếu muốn thử, thở êm, không giữ hơi hay cố vượt nghẹt mũi.

Thở luân phiên (Nadi Shodhana): cách thử nhẹ, không nín hơi

Nadi Shodhana là một thực hành yoga chuyển hơi thở qua hai bên mũi. Đây là bài tập chú ý vào nhịp thở, không phải cách chẩn đoán hệ thần kinh hoặc xử trí bệnh tim, phổi. Nếu không thoải mái khi khép một bên mũi, thở tự nhiên qua cả hai bên là đủ.

Hệ thần kinh tự chủ liên quan thế nào?

Hệ thần kinh tự chủ giúp điều hòa nhịp tim và nhiều chức năng khác. Hai nhánh giao cảm và phó giao cảm cùng hoạt động, không đơn giản là hai công tắc thay phiên. Một số nghiên cứu nhỏ thấy thay đổi ngắn hạn ở nhịp tim hoặc biến thiên nhịp tim khi tập thở điều chỉnh qua mũi. Chưa thể kết luận mỗi lỗ mũi tương ứng với một nhánh thần kinh hoặc bài tập tạo lợi ích chữa bệnh lâu dài.

Hai nhánh của hệ thần kinh tự chủ cùng tham gia điều hòa cơ thể; không gán từng bên mũi cho từng nhánh.
Hai nhánh của hệ thần kinh tự chủ cùng tham gia điều hòa cơ thể; không gán từng bên mũi cho từng nhánh.

Nếu muốn thử, không giữ hơi

Ngồi tựa lưng, thả vai. Bắt đầu thở bình thường qua hai bên mũi nếu mũi thoáng. Có thể dùng ngón tay chạm nhẹ để khép một bên, hít qua bên còn mở rồi đổi bên một cách êm để thở ra. Hít tiếp qua bên vừa thở ra, đổi bên rồi thở ra. Không cố giữ hơi trong lúc đổi bên, không bịt cả hai lỗ mũi để kéo dài nhịp.

Chỉ chạm nhẹ để khép một bên mũi; bên còn lại vẫn mở.
Chỉ chạm nhẹ để khép một bên mũi; bên còn lại vẫn mở.
Ngồi tựa thoải mái, khuỷu tay được đỡ và có thể trở lại thở qua cả hai bên bất cứ lúc nào.
Ngồi tựa thoải mái, khuỷu tay được đỡ và có thể trở lại thở qua cả hai bên bất cứ lúc nào.

Bạn có thể chỉ thử một vòng, hoặc không thử. Nếu nghẹt mũi, hụt hơi, chóng mặt, tê ran hoặc thấy phải gắng, hạ tay và thở tự nhiên. Nếu có hen chưa ổn định, bệnh tim–phổi hoặc khó thở chưa rõ nguyên nhân, hỏi chuyên môn trước khi thử. Đừng dùng bài này để xử trí khó thở, đau ngực hoặc cơn hen.

Nguồn tham khảo

  • Thử nghiệm chéo về tác động ngắn hạn của thở điều chỉnh qua mũi: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41765327/
  • Nghiên cứu thở mũi luân phiên và chỉ số tim–hô hấp ở người trẻ khỏe mạnh: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16579403/
  • NIH/NCCIH: An toàn trong tập yoga: https://www.nccih.nih.gov/health/yoga-effectiveness-and-safety
Chia sẻ
Đăng ngày 15/11/2026 · Tác giả: Ngọc Linh
Cần hướng dẫn cụ thể cho tình trạng của bạn? Nhắn Zalo Xem khoá học