16/11/2026 · ≈ 3 phút đọc

Lịch sử yoga: từ thời Vệ Đà đến phòng tập hiện đại

Từ truyền thống Vệ Đà và Yoga Sūtras đến Haṭha và lớp học hiện đại: một lịch sử nhiều dòng, không chỉ có động tác.

Lịch sử yoga: từ thời Vệ Đà đến phòng tập hiện đại

Một người ngồi thiền, một người tập thở, một người vào lớp Vinyasa: cả ba có thể nói mình đang tập yoga. Điều này không mâu thuẫn. Yoga phát triển qua nhiều cộng đồng và thời kỳ; lớp học ngày nay chỉ là một phần của lịch sử đó.

Từ truyền thống cổ đến các văn bản thực hành

Nhiều thuật ngữ và tư tưởng về yoga xuất hiện trong các truyền thống Ấn Độ cổ, trong đó có văn liệu Vệ Đà và Upaniṣad. Không có một ngày khai sinh duy nhất để gắn cho tất cả các thực hành được gọi là yoga. Chẳng hạn, cách diễn giải một số hiện vật cổ như hình người đang tập yoga còn được tranh luận; không nên dùng chúng để khẳng định một tư thế hiện đại đã tồn tại nguyên vẹn từ thời đó.

Yoga Sūtras gắn với Patañjali trình bày một hệ thống gồm đạo đức, tư thế, điều hòa hơi thở và các thực hành chú tâm. Những văn bản Haṭha xuất hiện về sau chú trọng hơn tới thực hành bằng cơ thể và hơi thở. Các chương trình chú trọng tư thế hiện đại tiếp tục được định hình ở Ấn Độ và lan rộng qua giao lưu quốc tế, đặc biệt trong thế kỷ XX. Không phải mọi trường phái đều có cùng mục tiêu hoặc cách tiếp cận.

Năm lát cắt minh họa: truyền thống Vệ Đà, tư tưởng Upaniṣad, Yoga Sūtra, văn bản Haṭha và lớp yoga hiện đại. Đây không phải dòng niên đại đầy đủ.
Năm lát cắt minh họa: truyền thống Vệ Đà, tư tưởng Upaniṣad, Yoga Sūtra, văn bản Haṭha và lớp yoga hiện đại. Đây không phải dòng niên đại đầy đủ.

Thử một thực hành không cần giữ dáng khó

Ngồi trên ghế hoặc trên đệm. Để tay nghỉ, giữ mắt mở hay khép tùy ý và chú ý điểm thân đang được nâng đỡ. Bạn có thể quan sát vài nhịp thở bình thường rồi đứng dậy từ từ. Không cần ngồi hoa sen, nín thở hay buộc cơ thể bất động.

Một khoảng ngồi yên, hơi thở tự nhiên, không cần đạt tư thế đặc biệt.
Một khoảng ngồi yên, hơi thở tự nhiên, không cần đạt tư thế đặc biệt.

Nếu ngồi sàn làm hông hoặc gối khó chịu, dùng gối nâng hông một chút hoặc chọn ghế chắc. Đạo cụ giúp bạn chọn được cách ngồi dễ chịu hơn, không phải dấu hiệu tập kém.

Kê gối dưới hông nếu có ích; dùng ghế nếu ngồi sàn không thoải mái.
Kê gối dưới hông nếu có ích; dùng ghế nếu ngồi sàn không thoải mái.

Nguồn tham khảo

  • Smithsonian National Museum of Asian Art: Lịch sử đa dạng của yoga qua nghệ thuật: https://asia.si.edu/whats-on/exhibitions/yoga-the-art-of-transformation/
  • Smithsonian: Các truyền thống yoga và cách chúng thay đổi theo thời gian: https://asia.si.edu/research/essays/yogic-identities-tradition-and-transformation/
Chia sẻ
Đăng ngày 16/11/2026 · Tác giả: Ngọc Linh
Cần hướng dẫn cụ thể cho tình trạng của bạn? Nhắn Zalo Xem khoá học