Hơi thở cơ hoành: cách thực hành nhẹ nhàng trong yoga trị liệu
Cơ hoành chuyển động thế nào khi hít vào và thở ra? Thử hai cách cảm nhận hơi thở khi nằm hoặc ngồi mà không cần gắng sức.

Ở đầu buổi yoga, bạn không cần hít thật sâu hay đẩy bụng lên cao. Hãy thử nhận biết vùng sườn dưới chuyển động thế nào khi hơi thở đi vào và đi ra. Một nhịp thở êm, vừa sức là đủ để bắt đầu.
Cơ hoành làm gì khi thở?
Cơ hoành là lớp cơ hình vòm ngăn khoang ngực với khoang bụng. Khi hít vào, cơ hoành co và hạ xuống, tạo thêm chỗ cho phổi nở. Khi thở ra nhẹ nhàng, cơ hoành giãn và trở về hình vòm cao hơn. Bụng và sườn dưới có thể chuyển động nhẹ; điều đó không có nghĩa là không khí đi xuống bụng.

Thử khi nằm: hai bàn tay để cảm nhận, không phải để ấn
Nằm ngửa, co gối và đặt bàn chân trên thảm. Kê gối đầu nếu thấy thoải mái hơn. Đặt một tay lên ngực trên, tay kia ngay dưới bờ sườn. Hít nhẹ qua mũi nếu dễ chịu, để vùng dưới sườn tự mở nhẹ. Thở ra êm và cảm nhận vùng này trở về. Bạn không cần giữ ngực bất động, ép bụng hay cố kéo dài hơi.

Thử khi ngồi: cảm nhận sườn dưới mở nhẹ
Ngồi trên đệm, để chân ở tư thế thoải mái và thả lỏng vai. Nếu ngồi sàn khó chịu, dùng ghế vững và đặt hai bàn chân lên sàn. Đặt hai bàn tay nhẹ hai bên sườn dưới. Hít vào và cảm nhận sườn có thể nở nhẹ sang hai bên; thở ra, để sườn khép tự nhiên. Không cần nín thở hoặc cố kéo dài hơi. Chỉ vài nhịp dễ chịu cũng đủ để làm quen trước khi tập.

Dấu hiệu nên dừng hoặc đổi cách tập
Thở chậm có thể giúp một số người thư giãn, nhưng không phải cách chẩn đoán hoặc chữa bệnh. Nếu thấy chóng mặt, tê ran hoặc hụt hơi, dừng bài và trở về nhịp thở tự nhiên. Nếu có hen, COPD hoặc bệnh hô hấp ảnh hưởng tới việc tập, hỏi người đang theo dõi sức khỏe của bạn về cách phù hợp. Nếu khó thở mới, dữ dội hoặc kéo dài, hãy tìm trợ giúp y tế thay vì cố tập tiếp.
Nguồn tham khảo
- Cleveland Clinic: Bài tập thở cơ hoành: https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/9445-diaphragmatic-breathing
- Ma và cộng sự: Nghiên cứu thở cơ hoành ở người lớn khỏe mạnh: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28626434/